woensdag 13 februari 2008

Het ontwerp van de fontein

De fontein staat midden in de fonteinvijver die via een kanaal verbonden is met de grote vijver.

De plaats van de fontein

De fontein is een sierobject, maar het hij heeft ook een functie, namelijk zuurstof in het water brengen.

De fontein is typisch een object dat zich leent voor ontwerp via Structure Preserving Transformations en de vijftien eigenschappen van goed ontwerp van Alexander.

De uitgangssituatie voor het ontwerp is:

  1. de vierkante fonteinvijver van 90 x 90 cm voor het raam van de loungehoek
  2. het houten plankier rondom de vijver
  3. de behoefte van de vissen aan zuurstofrijk water
  4. het kanaal naar de grote vijver
  5. de grote vijver met de rand van flagstones

Omdat het hier een ornament betreft, is het belangrijk om de Structure Preserving Transformations een aantal malen toe te passen, zodat een intenser object ontstaat.

Omdat het bijeen fontein om water gaat, ontwerp ik vanuit het gezichtspunt van het water.

Ik pas de volgende transformaties toe

  1. maak in de vijver een vierkante rand van water door de fontein in het midden te plaatsen, met een vierkante basis (ontstaat: Boundary)

  2. breng het water omhoog tot een hoogte van ongeveer de diameter van de fontein en laat het via zwaartekracht naar beneden stromen

  3. verdeel het water in een vierkant (ontstaat: Echo's, Good Shape, Local Symmetries) en laat het vrij vallen

  4. herhaal dit een aantal keren met een steeds groter vierkant (ontstaat: goede beluchting voor zuurstofopname, Gradients)

  5. maak de fontein van gestapelde platen rode flagstone (ontstaat: Echo's, Non seperateness, Roughness)

  6. maak de platen oplopend in oppervlak van boven naar onder (ontstaat: Gradients)

  7. werk de randen van de platen ruw af (ontstaat: Roughness)

  8. maak een vierkant luchtkanaal tussen de platen en het vallende water door de plaat over te laten steken boven een afstandhouder (ontstaat: Positive space, Good shape, Alternating Repetition)

Het eerste ontwerp heb ik gemaakt in Stetchup van Google.


Sketchup ontwerp van de fontein


Sketchup ontwerp van de fontein

Daarna heb ik een mockup gemaakt van 18 mm underlaymentplaat. De plankjes hebben de maten (mm):
400 x 400
320 x 320
240 x 240
160 x 160
80 x 80

De tussenliggende flenzen zijn 40 mm kleiner en het zijn er steeds twee. De afstand tussen de platen is dus 36 mm.


De plankjes gezaagd

Vastschroeven van de platen


De platen hebben een gat in het midden voor een stijgbuis
De piramide klaar met de stijgbuis


Klaar om geïnstalleerd te worden
Om de fontein te plaatsen heb ik een stapel terrasstenen in de fonteinvijver gestapeld.
De fundering
Ik had al een pomp gekocht. Ik sluit de fontein met een stukje tuinslangaan op het zijwaardse tuitje.


De fonteinpomp
Geplaatst en klaar voor de test
In eerste instantie spoot er te veel water uit de fontein. Er zit een klep op de pomp waarmee je het debiet kunt inregelen. Ik heb hem iets terug geregeld.


De fontein in werking

Verder stond hij scheef waardoor het water één kant op liep. Met een houtje was dat snel verholpen.
De fontein in de vijver


De fontein door het raam gezien
video
Video van de fontein

Het lijkt me dat de fontein zo redelijk goed is. Morgen nog eens kijken bij daglicht.

Labels: , ,

vrijdag 8 februari 2008

Het verschil tussen genereren en fabriceren

Alle dingen in de natuur zijn gegenereerd. Dat wil zeggen dat het proces waardoor ze ontstaan vast ligt, maar de uitkomst niet. De uitkomst wordt beïnvloed door allerlei subtiele omgevingseigenschappen. Daarom is het resultaat nooit exact, maar wel herkenbaar, als lid van een familie.

In levende voorwerpen wordt het creatieproces aangestuurd door het DNA. In "anorganische processen" zijn de scheppende processen natuurprocessen zoals getijden, wind, erosie, zwaartekracht, zonnestraling, etc. Hier liggen universele natuurwetten aan ten grondslag. Hierdoor zijn de processen altijd in wezen hetzelfde.

De maïskorrels in een maïskolf hebben niet allemaal precies dezelfde vorm. De uiteindelijke vorm komt voorst uit het proces waarbij de korrels groeien, opzwellen en tegen elkaar drukken. Elke korrel wordt daarbij op eigen manier vervormd. Er ontstaat een familie van korrelvormen die vormeigenschappen gemeen hebben.


Maïskorrels zijn gegenereerd

De voorwerpen die wij mensen maken zijn, vooral sinds de industriële revolutie, gefabriceerd. Dit betekent dat het eindresultaat vastgelegd is (in een technische tekening) en dat het aan een fabrikant over gelaten wordt om het product te maken. Het proces is dus in principe vrij.

De cilinders in een cilinderlager hebben ongeveer de vorm van een maïskorrel, maar ze zijn volgens een wezenlijk ander proces gemaakt. Doordat ze in serie geproduceerd worden met behulp van machines krijgen ze exact dezelfde vorm. In het geval van een wentellager is dat functioneel. Wanneer de cilinders niet gelijk zijn, dan werkt het lager niet.


Een wentellager is gefabriceerd

Echter, dezelfde technieken worden gebruikt voor zaken waar helemaal geen (esthetische) meerwaarde heeft dat de producten exact hetzelfde zijn. Dat komt voort uit het feit dat industriële processen vaak goedkoper zijn dan meer handmatige processen.

Vroeger was een steen handgevormd uit natuursteen of klei, waarbij verschillen ontstaan door de handelingen van de maker. Stel dit tegenover een moderne baksteen die uit een industriële strengpers komt. Dit soort stenen zijn vrijwel exact gelijk.


Steenwerk met industriële steen


Steenwerk met handgehouwen natuursteen

De tweede muur heeft duidelijk veel meer "leven" in zich dan de eerste.

Je ziet dan het vreemde fenomeen dat stenen, bijvoorbeeld voor in de tuin, "getrommeld" worden. Dit betekent dat exact gemaakte (beton)stenen in een draaiende trommel gegooid worden en daar door het stoten aan elkaar "oud" gemaakt worden. Zo zijn ze dan "mooier".


Getrommelde betonstenen

Let wel dat trommelen weer een creatiemethode is waarbij het proces bepaald is en het eindresultaat niet. Elke steen heeft een individueel traject doorgemaakt en is daardoor anders beschadigd.

Stel je voor dat je voor elke steen een technische tekening zou maken voor het beschadigingspatroon en dat je die stenen dan met een beitel volgens tekening zou bewerken (= fabriceren).

In het algemeen kun je stellen dat generatieprocessen voorwerpen opleveren die meer "heel" zijn, meer "leven" in zich hebben, dan fabricageprocessen. Een fabricageproces zal meestal een steriel object opleveren.

De kunst is dus om generatieprocessen te ontwikkelen die in onze tijd betaalbaar zijn.

Labels: , ,

Structure Preserving Transformations

Het universele proces van het ontwerpen van objecten gaat volgens Alexander als volgt:

  1. Ga uit van wat er is, zie de “heelheid” van de situatie
  2. Zoek de plek met het minste “leven”
  3. Pak één gebied tegelijk aan
  4. Zie de latente centers
  5. Versterk wat er (latent) is
  6. Gebruik de 15 transformaties (breng (enkele van) de 15 eigenschappen aan)
  7. Let op detail en geheel tegelijk
  8. Test of het “leven” van het geheel toegenomen is
  9. Test of de aanvulling de meest eenvoudige is die het doel bereikt (Simplicity & Inner Calm)
  10. Herhaal dit proces een aantal keer

Het bijzondere is dat Alexander claimt dat dit proces universeel is. Je kunt er dus een stad, een huis, een tafel of een fineerpatroon mee ontwerpen. Voorzover ik deze methode tot nu toe heb gebruikt, ben ik het met hem eens.

Labels: ,

woensdag 6 februari 2008

Lezing over patronen op 10 maart in Dissel 40

Op 10 maart a.s. om 19.30 uur hou ik als proef een lezing, bezichtiging/demonstratie en discussie over de “Pattern Language” en overige ontwerptheorieën van Christopher Alexander. Ik heb een er een mooie Powerpoint presentatie voor gemaakt, met veel plaatjes.


De voorpagina van mijn Powerpoint

Aan de orde komen niet alleen de patronen maar ook:
  • de "mirror of the self" test waarmee je objectief de relatieve "wholeness" van objecten kunt bepalen
  • de 15 eigenschappen van dingen die "live" in zich hebben
  • Het verschil tussen genereren en fabriceren van objecten
  • Structure Preserving Transformations als methode om te ontwerpen
Het geheel natuurlijk toegelicht aan de hand van voorbeelden uit mijn huis. We hebben al even geoefend door (een deel van) de lezing voor de buren te geven en dat ging prima.

We hebben berekend dat er plaats is voor zo'n 15 mensen als we er wat klapstoeltjes bij zetten. Dat houden we even aan voor het experiment, maar misschien passen er nog wel wat meer in.

Behalve dat het leuk is om deze ideeën via een lezing uit te dragen, is het ook een voorzichtig experiment met een (semi) commerciële activiteit, want ik vraag een toegangsbedrag van EUR 5,-.

Nu nog flink wat reclame maken en eens kijken wat er gebeurt.

Download de flyer hier (en verspreid hem!)



Als je wilt komen, graag aanmelden op dissel40@angenent.biz.

Labels: , ,

zaterdag 2 februari 2008

Het ontwerp van het fineer van het blad van de hovertafel

Het blad van de hovertafel is nu nog van blank MDF, het moet nog gefineerd worden.

Het blad wil ik fineren met bamboefineer. Dit is te krijgen bij Moso (http://www.moso.nl/). Ik heb een setje monsters bij hen aangevraagd en toegezonden gekregen. De keuze voor bamboefineer komt voor uit het kleurschema: horizontale vlakken zijn houtkleur.

Eerst maak ik een proefstukje. Ik heb namelijk nog nooit gefineerd. Informatie over fineren vond ik bij de Arnhemse fijnhouthandel http://www.af.nl/ . Klik hier voor hun handleiding fineren. Verder wil ik experimenteren met het ontwerp, dus het proefstuk is ook een soort mockup.

Het proefstukjes heeft dezelfde samenstelling en verticale afmeting als de tafel. Het bestaat uit een vurenhouten randprofiel, twee platen 4 mm MDF en een kern van polystyreen, samengelijmd met PVA lijm.


Het proefstuk wordt gelijmd

Er zijn drie kleuren fineer: ‘naturel’, ‘caramel’ en ‘khaki’ (een kleur tussen naturel en caramel). Binnen elke kleur zijn er twee structuren. De mooiste structuur vind ik die waarbij je de banen van de stroken bamboe ziet. Net zoals in de vloer.

Het fineer bestaat uit 0,5 mm bamboe en 0,1 mm backing (cellulosevlies), een laag die het bamboe bij elkaar houdt.


De fineermonsters met de banen

Eerst heb ik de rand van de tafel precies op de fineerdikte van 0,6 mm afgeschuurd. De rand steekt net iets hoger dan het blad. De rand heb ik geschilderd met grondverf en twee lagen zwart.


De rand in de grondverf

Voor bekleding van de tafel heb ik een een ontwerp gemaakt volgens de methode van Structure Preserving Transformations en rekening houdend met de 15 eigenschappen van goed ontwerp van Alexander.

  1. Versterk de rand van de tafel met een rand in het blad.
  2. Maak de rand flink groot. (Boundaries, Levels of Scale)
  3. Versterk de rand in het blad voor deze zelf ook weer randen te geven. (Boundaries)
  4. Maak de rand symmetrisch. (Local Symmetry)
  5. Maak binnen de randen een patroon dat overeenkomt met een thema elders. (Echo's)
  6. Maak dit thema: 45 graden draaien (dit komt voort uit de 135 graden in het blad en in de hoeken in de zitbank, die weer voortkomen uit de behoefte om ook in de hoeken van de bank te kunnen zitten.) (Undulating Repetition, Echo's, Not Seperateness)
  7. Pas het thema toe in de vorm van vierkanten (Local Symmetry, Good Shape, Strong Centers)
  8. Maak de vierkanten donker tegen een lichte achtergrond (Contrast)
  9. Laat de nerf van de vierkanten om en om links en rechts lopen. (Undulating Repetition)
  10. Laat het grote vlak van de tafel leeg. (The Void, Inner Calm)
Het ontwerp heb ik uitgetekend op ruitjespapier op de tafel.


Het tekenen van het ontwerp op de tafel

De vierkanten heb ik uitgeknipt en heen en weer geschoven tot ze goed lagen. Met name de hoekoplossing was even zoeken. In de afbeelding hieronder probeer ik ook nog een tweede rand met kleinere vierkanten.


Het ontwerpen met papier

Daarna heb ik het ontwerp gesneden uit fineer, met een hobbymes en met de papiersnijmachine.

Snijdenvan de stukjes fineer


Passen van de stukjes

Het snijden van scherpe punten fineer bij de hoekoplossing is lastig omdat het fineer de neiging heeft af te breken. Toch kun je dit wel weer oplossen door een klein stukje fineer er aan vast te plakken.


Snijden van de hoekoplossing

De stukjes zijn ingesmeerd met PVA-lijm (witte houtlijm) en vastgedrukt met de strijkbout. De lijm hardt hierdoor sneller uit.


Vaststrijken van het fineer

Het geheel is geschuurd en gelakt met acryl meubellak op waterbasis. De eerste laag 5% verdund. Dan nog twee lagen.


Proefstuk geheel geplakt, glanst van water omdat ik de lijmresten er van afgepoetst heb


De zwarte rand is afgeplakt


Schuren met korrel 400


Lakken


Het resultaat

Conclusie van dit experiment:
  1. Het resultaat is erg fraai
  2. Het fineren is goed te doen, maar het is erg arbeidsintensief
  3. De nerforiëntatie van de donkere vierkanten moet echt om en om zijn
  4. Ik kan nog eens kijken of ik de kleuren anders kan maken, de randen van de rand hebben nu wat weinig contrast.

Labels: , , ,

zondag 25 november 2007

Het ontwerp van de ramen

Alexander heeft verschillende patronen over ramen, waaronder Small Panes. Heel kort door de bocht zegt het patroon dat kleine raampjes je een betere verbinding met buiten geven dan grote glasplaten.

Daarom heb ik in alle ramen een onderverdeling ontworpen. De onderverdeling wil ik maken als een houten latwerk dat aan de binnenkant tegen het raam staat. Dit is een los latwerk, dus je kunt het weghalen en het raam lappen. De latjes worden dan ongeveer 15 - 18 mm dik, om voldoende stevigheid te krijgen. In het latwerk kan hier en daar nog een stukje (Tiffany)glas komen.

Bij de vormgeving heb ik weer het principe van Unfolding of Structure Preserving Transformations gebruikt.

Het ontwerp gaat als volgt:

  1. Versterk de rand van het raam door een lijn aan te brengen op de ruit, enige centimeters uit de kant.
  2. Omdat ik uitga van 15-18 mm dikke latten, maak de afstand van de lijn tot de rand zodanig dat een mooie "boundary"ontstaat, zowel om het raam heen als in het geval van de rand zelf met de latten. Ik denk dat een factor vijf keer de latdikte wel goed is.
  3. Versterk de rand weer door deze op te delen in secties. Dit is ook nodig om voldoende stevigheid in het latwerk te scheppen.
  4. Aan de voorkant van het huis, maak een minder transparant deel om de inkijk te beperken, zonder dat contact helemaal niet meer mogelijk is.


De mockup heb ik gemaakt met afplakband.

De twee grote ramen achter zijn om de hele omtrek voorzien van de rand. Boven aan zitten twee randen (kun je niet zien op de foto) omdat het rolgordijn er voor hangt. De tweede rand is dan net nog zichtbaar.


Ramen achter, tuinkant

De tuindeur is ook voorzien van een rand met onderverdeling. Voor de zijramen heb ik ook wat lijnen afgeplakt, maar ik twijfel er aan of ik daar wel een latwerk moet maken. Het bovenste raam is een schuifraam, dus sowieso moeilijk om er een latwerk of ander lijnenspel op te maken. Het onderraam zou misschien nog wel kunnen, maar het staat toch een beetje raar omdat de lijnen niet doorlopen in de rest.


De tuindeurpartij

De ramen aan de voorkant, in de keuken, heb ik ook voorzien van de rand, maar dan met een extra rand op ooghoogte. Het plak dat dan onderaan ontstaat wil ik minder transparant maken, bijvoorbeeld met rijstpapier, maar het kan ook dat ik er een matglas in doe. De randen er naast zijn wel normaal glas, en daardoor kun je dus naar binnen kijken.

Ook hier is schuifraam een probleem. Het is lastig om de lijnen doorlopend te maken. Er ontstaan rare restvlakken. Op zich kan er wel iets op het onderste paneel gemaakt worden omdat het bovenste stuk er achterlangs schuift.


De mockup van de ramen aan de voorkant

De mockup leert dat dit wel een redelijk goed ontwerp is, qua afmetingen etc.

Voorlopig ga ik eerst eens een latwerk maken voor de grote ramen voor en achter en de tuindeur en laat ik de schuiframen even voor wat ze zijn. Wordt vervolgt.....

Labels: , , ,

zondag 28 oktober 2007

Het ontwerp van de Tiffany-ornamenten voor de pilaar

De pilaar is de kolom tussen de apothekerskast en de vitrinekast.


Plaats van de pilaar in de plattegrond

De pilaar loopt niet door, het middenstuk is "virtueel". Op plaats van de pijlen in de foto wil ik een tweetal ornamenten maken (patroon Ornament).


Plaat van de ornamenten


De ornamenten heb ik ontworpen met het principe van Structure Preserving Transformations in gedachte. Zoals je ziet zit er naast de pilaar een driehoekig vlak van de bank. Daarom heb ik het thema van een 45 graden gedraaid vierkant overgenomen voor het ornament. Tevens heb ik de zwarte banden terug laten komen. Het zijn er twee, want dat heb ik ook gedaan bij het ornament van de trap.


Het ornament van de trappaal

Het ontwerp van de ornamenten heb ik gemaakt in Sketchup. Hiermee is het makkelijk om een ontwerp te maken en er dan net zolang aan te trekken en duwen tot het de juiste proporties heeft. De afmetingen kun je vervolgens opmeten in Sketchup zodat je eenvoudig het glas op maat kunt snijden.


Het ornament voor het onderste deel van de pilaar

In het ornament komt een lampje.

Ik ga eerst dit ornament maken voordat ik het bovenste ornament ontwerp. Misschien moet het wel gewoon hetzelfde zijn, misschien in een andere kleur glas?

Labels: , , , ,

zaterdag 11 augustus 2007

Het apothekerskastje

Dit kastje heb ik apothekerskastje genoemd omdat er 22 laadjes in zitten. Het kastje vormt de afscheiding van het platform en de rug van de U-vormige bank van het zitgedeelte. Het kastje is 20 cm breed, 122 cm hoog en 150 cm lang.

De onderste twee grotere laden lopen door tot onder het platform. Zo kan de ruimte onder het platform benut worden. Je kunt er ook wel bij via de bank die er bovenop staat, maar dit praktischer.

De functie van de grote laden wordt waarschijnlijk om er je schoenen in te bewaren. Je bewaart ze daar voordat je het platform betreedt. Ik stel me voor dat je op het platform op sokken of blote voeten loopt, zodat je het warme zand van de vloerverwarming goed kunt ervaren.

De tekening
De kast is eerste tot in detail getekend, en ik heb een zaaglijst gemaakt.


Werktekening: doorsneden


Werktekening: aanzichten

Het materiaal

De kast is gemaakt van 9 en 12 mm multiples, 18 mm vurenhouten meubelplaat en 18 mm underlaymentplaat (waar je het niet ziet).

Het meeste materiaal is van te voren op maat gezaagd op de zaagmachine.


Het materiaal is op maat gezaagd

De kast
Als eerste is de kast in elkaar gelijmd.



Het binnenwerk

Er zitten geen intressante houtverbindingen in deze kast, alles is gewoon tegen elkaar aan gelijmd. De kast bevat erg veel planken is is dan ook ontzettend zwaar.


De kast wordt samengesteld. Als proef zit er een laatje in.

De kast is twee keer gelakt met rode grondverf en twee keer met kleurlak op waterbasis.


De kast in de grondverf


De kast geschilderd en op zijn plaats

De laatjes

De laatjes zijn eenvoudige doosjes van 9 mm multiplex met een frontje van 18 mm vurenhout. Ze zijn geheel in elkaar gelijmd, zonder schoeven of houtverbindingen. De doosjes zitten in de Glitsa. De twee grote laden hebben ladegeleiders.

Omdat ik wat slordig ben geweest met het binnenwerk is elke ruimte waar een laatje in komt net een beetje anders en moest ik dus elk laatje op maat maken.


Alle onderdelen van de laden zijn geschilderd

In de geest van het patroon Secret Place bevat de kast twee geheime laatjes.

De knoppen

De vormgeving van de knoppen is van groot belang omdat er 24 knoppen op de kast zitten. Ze bepalen voor een groot deel hoe de kast er uit ziet.

Volgens het principe van Structure Preserving Transformations is het logisch om de knoppen vierkant te maken. Omdat alle ornamenten (randen) zwart zijn, is het ook logisch om de knoppen zwart te maken.

Aangezien ik Tiffany glas kan maken, lijkt het me mooi en praktisch de knoppen in Tiffany techniek te maken van zwart glas.

Ik versterk het ladefront met een vierkant van 7 x 7 cm (ongeveer een derde van de afmeting van het front: 20 x 20 cm). Ik neem zo'n grote knop omdat er dan een mooie dikke rand onstaat om de knop (principe van Borders). Een grote knop vormt ook de ruimte om de knop op een interessante manier.



Tiffany gereedschap voor het maken van de knop

Zie het artikel over Tiffany glas om wat meer te weten te komen over de Tiffany techniek.


Voorkant van het prototype de knop

De knop bestaat uit een metalen dooje met een schroefbus. Op het doosje is het plaatje Tiffanyglas gesoldeerd.


Achterkant van de knop

De knop zit met een M4 schroefje vast op de lade.


Prototype van de knop op de lade van het kastje


Het bovenblad

Boven op het kastje zit een blad van 150 x 20 x 2 cm. Het blad is ingelegd met bamboeparket. Het bestaat uit een frame en een plaat bamboeparket.

Het frame is eerst in de zwarte lak gezet en daarna is het parket er in gelijmd.


Het frame van het blad in de zwarte verf

Het blad ligt losvastop de staande wanden van de kast.

Klaar!

Het heeft even geduurd voordat deze kast klaar was. Dat komt voornamelijk doordat ik geen blik had voor de knoppen. Geschikt blik kwam van Corned Beaf, Illy koffie en Zalm in blik..... Uiteindelijk zijn alle 24 knoppen gereed gekomen.


Het kastje is klaar

Labels: , , , ,

eXTReMe Tracker