donderdag 24 mei 2007

De realisatie van de luidsprekerboxen

Het maken van de luidsprekerboxen was een heel werk. Gelukkig had ik hulp.

Het tekenen


De plaats waar de boxen moeten komen heb ik nauwkeurig opgemeten. Daarna is de werktekening gemaakt.


De werktekening

Het voorbewerken van het materiaal

Daarna kon ik aan de slag met het op maat maken van de 18 mm MDF platen. Omdat de boxen luchtdicht moeten zijn, heb ik alle verbindingen ingefreesd ontworpen.


Alle panelen van de boxen grijpen in elkaar met een ingefreesde groef


Stefan freest de groeven met de bovenfrees


Frezen langs een geleider voor de dwarsgroeven

Het freeswerk moet op tienden van een millimeter nauwkeurig uitgevoerd worden. Anders past het niet of de kast wordt niet goed luchtdicht. Stefan heeft hier wonderen verricht.


De planken zijn samengesteld om te kijken of alles past


De MDF-platen samengevoegd voor het passen

De handleiding van het bouwpakket van Speaka is niet helemaal correct. Het gat voor de middentonenspeaker is te groot aangegeven. Gelukkig had ik de boel opgemeten zodat er nu de goede gaten in zitten.

Het lijmen

Nadat alles gepast en bijgeschaafd was, is de achterste helft van de kast in elkaar gelijmd. De frontplaat met de gaten is gekit en geschroefd. Dit om er later (in principe) nog eens bij te kunnen. Ik hoop alleen dat dat nooit nodig is....


Het lijmen in de lijmklemmen

De montage van de luidsprekers


De speakerset van Speaka

De set bestaat uit drie speakers, een filter en een aansluitterminal. Met het bijgeleverde draad sluit je alles aan.
De middentonen luidspreker en de lage tonen luidspreker worden van de achterkant van de voorplaat vastgeschroefd. De hoge tonen luidspreker van de voorkant. Na het solderen van de verbinden heb ik het geheel getest waarbij bleek dat de hoge tonen luidspreker van één set defect was. Deze is retour gestuurd naar Conrad. De nieuwe was wel goed.


De speakers gemonteerd


Aansluitterminal voor een box

De aansluitterminals zijn centraal geplaatst tussen de boxen. Ze zitten zo dat je er via een open stuk boven aan het plafond nog bij kunt. De kabels lopen boven de boxen in een leidinggoot tussen box en plafondrail.

De spotjes

De kast is voorzien van een transformator en bedrading voor de 12V halogeenspotjes.


De transformator van de spotjes

De spotjes klik je vast in de gaten die uitgepaard zijn in de luidsprekerboxunit.

De afwerking

De kast is afgewerkt als de andere plafonddelen, dat wil zeggen met structuurverf.


De afwerking met structuurverf

De luidsprekeropeningen zijn voorzien van speciaal luidsprekerdoek.


De frames voor de luidsprekerafdekkingen, latjes met halfhoutverbinding


Het luidsprekerdoek

Wit was niet te vinden. dus het is grijs geworden. De frames zijn van magneetfolie voorzien en de kast van magneetverf. Zo worden de afdekkingen op hun plaats gehouden.


De luidsprekerbescherming klaar


Montage met nietjes en magneetband

De voorbereiding voor het ophangen

Ik had niet goed opgelet, de trap waar de boxen tegen aan komen is namelijk scheef. Daardoor steekt de trap 10 mm in de box. De boxen verplaatsen was geen optie omdat ik dan alle plafonddelen die er tegen aan zitten in kon gaan korten. Ik heb dus maar een stuk van de trap afgeschaafd.....


De trap is plaatselijk wat dunner geworden

Een ander aspect is het gewicht van de boxen. Ik denk dat het geheel wel 50 kg weegt en het is een beetje vervelend als dat naar beneden komt. De slotverbindingen met de plafondrail heb ik daarom extra zwaar uitgevoerd.


De slotverbinding aan de plafondrail. De rail is hier los van het plafond.

Vanwege het gewicht zijn de slotjes voorzien van een M8 bout. De slotjes van de andere plafonddelen zitten in de plafondrail vast met een spaanplaatschroef.


Verzonken slotbout in de plafondrail


Het slotje bij de pilaar

De plafondrail rust aan de ene kant op de pilaar en de pilaar zit weer met vijf schroeven in de plafondrail vast. De plafondrail rust een de andere kant op de kolom en die staat op de vloer. Zo dacht ik dat het geheel wel blijft hangen.

Het plaatsen van de unit

Het plaatsen van de unit was sterk onderhevig aan de wet van Murphy.

Gelukkig werd ik geholpen door twee sterke mannen en een wijze vrouw.


Laurens en Niels tillen de unit er in

Ondanks dat ik alles precies had opgemeten bleek de unit 5 mm te lang te zijn.
Na wat zagen met de decoupeerzaag en schuren met de bandschuurmachine was dat verholpen.

Vervolgens bleek dat ondanks mijn pogingen om de trap weg te schaven, de unit te dicht op de trap zat om over de plafondrail te passen. Na even frezen met de bovenfrees was dat probleem ook opgelost, ik heb de rail op de unit wat smaller gemaakt.


Vastzetten van het slotje met de "inbussleutel"

Daarna paste de unit nog niet want toen bleek dat het plafond ontzettend krom staat. Het hangt in het midden door. Dus mijn boxunit is recht aan de bovenkant en het plafond krom als een banaan. De unit blijft aan de ene kant 12 mm verwijderd van het plafond wanneer de andere kant er tegen aan zit.

Ik heb toen maar het slotje 12 mm herhoogd met een tussenring. De uitlijning is niet geweldig, maar hij zit wel vast.


Slotje met tussenring

Nu kon ik dus de boxen aansluiten en ze eens goed testen. Echter, bij het aansluiten van de boxen drukte ik te had op het aansluitpunt in de terminal. Met als gevolg dat het aansluitpunt er uit schoot. Dit aansluitpunt bestaat uit een plastik hamertje met een veer die het draad aandrukt tegen een contactplaatje. In de nauwe ruimte tussen de boxen was dat niet te repareren. En zonder werkt die box niet.


De terninal minus een aansluitpunt

Dus kon alles weer naar beneden gesjouwd worden. Terminal losschoeven, veertje opzoeken (lag op de grond), veertje er in pielen, alles weer monteren, weer naar boven.

Bij het monteren drukten mijn hulpen zo stevig tegen de box dat deze wipte en de schoeven van het bovenstuk van de pilaar uit het plafond trokken. De pilaar zit namelijk wel met vijf schroeven in de plafondrail, maar de plafondrail zit op dat punt maar met één schroef in eht plafond.....
En om er bij te kunnen moest ik eerst een spotunit verwijderen, wat ook niet helemaal probleemloos ging. Na ook dat weer gerepareerd te hebben (twee extra dikke schoeven in het plafond, gips spotunit bijwerken) was de luidsprekerunit eindelijk klaar.


Hij hangt, eindelijk klaar.

En hij doet het prima!

Labels: , ,

maandag 14 mei 2007

Het ontwerp van de muziekinstallatie

Teneinde de ruimte in het verlaagde plafond te benutten wil ik de versteker en cd-speler in het verlaagde plafond plaatsen. Ze komen dan in het stuk boven de grote loungebank. De toegang tot de bediening komt dan aan de zijkant zodat de lange kant niet vol met knoppen komt. Dat vind ik te onrustig.

De versterker mag niet achter een deurtje zitten omdat ik hem dan niet kan bedienen met de infrarood afstandsbediening. De zijkant blijft dus open. Het gat in de zijkant is echter dusdanig klein dat ik er waarschijnlijk alleen de versterker in kwijt kan.


Plafondplan. Klik voor een uitvergroting.

Daarom heb ik besloten om een tweetal luiken te maken in de bodem van het verlaagde plafond. De luiken vallen naar beneden open. Ze worden geopend en gesloten met een lineaire motor.

Op de luiken kan dan apparatuur staan die niet regelmatig bediend moet worden, zoals de CD-speler. Met een knopje kun je het luik laten zakken, dan een CD inbrengen, nogmaals knopje drukken en de CD-speler is weer onzichtbaar verborgen. Op dezelfde manier kun je ook het luik even open zetten om de infrarood afstandsbediening te gebruiken, bijvoorbeeld om de CD opnieuw te starten.


Het automatische luik. Klik voor een uitvergroting.

De lineaire motor (klik voor specificaties) komt van OKIN (www.okin.de) en is besteld bij hun vertegenwoordiger in Nederland: Rotero (www.rotero.nl). Deze motoren worden gebruikt voor het verstellen van meubels, zoals luie stoelen. De hele set met voeding en schakelaar kost ongeveer 95 euro ex BTW.



Lineaire motor Okidrive van Okin

Het plafond is momenteel in de maak.


Het frame van het verlaagde plafond boven de grote loungebank


Het frame met gipsplaten er op, de luiken en de installatieruimte aan de zijkant zijn hier goed zichtbaar.

Labels: ,

zaterdag 5 mei 2007

Het ontwerp van de luidsprekerboxen

Een verlaagd plafond bevat ruimte en in dit kleine huisje wil ik die ruimte graag nuttig maken.

In het verlaagde plafond ga ik daarom de muziekinstallatie inbouwen. In de ruimte boven de grote loungebank komt de stereo-installatie. Omdat mijn huidige installatie niet de goede afmetingen heeft, zal ik een nieuwe moeten kopen.

De boxen worden geïntegreerd in het verlaagde plafond. Ze komen in het stuk aan de korte kant waar je vanaf de loungebanken tegen aan kijkt.


Plafondplan. Klik in de afbeelding voor een uitvergroting.

Het ontwerp van de boxen is lastig omdat de afmetingen van de plafondbalk eigenlijk niet geschikt zijn voor de boxen die ik in gedachten heb. Bovendien weet ik niet zoveel van boxontwerp. Ooit heb ik wel boxen gebouwd, maar het is lang geleden en het was volgens de tekening.

Bij Conrad heb ik ondertussen twee SPEAKA luidsprekersets gekocht. Dit is een driewegsysteem (drie luidsprekers: hoge tonen, middentonen en woofer). De lage tonen worden met een basreflex systeem weergegeven. Dat wil zeggen dat er een pijp in de kast zit die de ruimte achter de basluidspreker verbindt met de lucht buiten de kast.

In het pakket zitten de luidsprekers, het scheidingsfilter, de aansluitterminal, de kabels, dempingmateriaal en de basreflexpijp. Alleen de kast moet je nog zelf maken. Aangraden wordt een kast van 50 liter te maken.


De Speaka luidsprekerset

In de handleiding staat een ontwerp van de kast met de afmetingen. Die komen echter niet overeen met de ruimte die ik heb.

Het ontwerp voor de box uit de handleiding

Na wat research in de wikipedia op het gebied van basreflex en luidsprekerboxen denk ik te begrijpen hoe boxen werken, zodat ik mijn eigen ontwerp kan maken:

  • boxen mogen zelf niet meetrillen en worden van zwaar en stijf materiaal gemaakt. Vaak wordt 19-25 mm MDF gebruikt. Er wordt ook wel lood of zand gebruikt om de platen te verzwaren.
  • Er mogen geen luchtlekken in de boxen zitten.
  • In de boxen zit dempingmateriaal ook om meetrillen te voorkomen.
  • De basreflexpijp zorgt ervoor dat je met een kleine kast toch voldoende bassen krijgt. Dit werkt door het vormen van een Helmholtzresonator (de lucht werkt als een veer en gaat meetrillen bij lage frequenties en dit voegt een stuk toe aan de weergavekarakteristiek) Hierbij is de verhouding van de lengte en diameter van de basreflexpijp en het volume van de kast van belang.
  • De plaats van de basreflexpijp kan aan de voorkant of aan de achterkant komen.
  • Hoewel boxen altijd symmetrisch rond de verticale as gemaakt worden, zag ik nergens een opmerking dat dat echt nodig is. Ze zijn volgens de horizontale as ook niet symmetrisch t.o.v. de luidspreker.

Aangezien de basreflexpijp standaard bijgeleverd wordt en een volume van 50 liter geadviseerd wordt, neem ik aan dat ik dit de goede verhouding is en dat ik daar niet te veel van mag afwijken.

Binnen de huidige afmetingen van de plafondbalken (20 x 30 cm) kan ik de boxen niet kwijt, er steekt namelijk maar 15 cm uit onder de sierlijst (profiel van geëxtrudeerd polystyreen). (Het plafond wordt nog 10 cm verlaag en dan komt er nog een profiel van 5 cm onder.) Daarom wordt het plafond ter plaatse 40 cm verlaagd. Dan hou ik 25 cm over voor het front van de boxen. Dat komt overeen met het ontwerp van Speaka. De breedte van de balk hou ik op 20 cm.


Klik voor een uitvergroting

De drie spotunits zijn nodig omdat daar de verbinders met de plafondrail achter zitten en natuurlijk voor het licht.

De enige manier om dan toch circa 50 liter volume te krijgen is de luidsprekers a-symmetrisch in de kast te plaatsen volgens de afbeelding hieronder.

Klik voor een uitvergroting

Het volume is dan 47,5 liter binnenzijdig.

De kast maak ik uit 18 mm MDF en dan wel de hele 2270 mm lang. Dus beide boxen zitten in dezelfde lange kast samen met de spotunits. Waar de kast niet zo dik hoeft te zijn, namelijk bij de spotunits, frees ik het materiaal gewoon wat dunner (sinds kort heb ik een bovenfrees!). Ook alle verbindingen tussen de MDF-platen worden ingefreesd zodat er een goede luchtdichte kast ontstaat.

Hiermee is het ontwerp klaar en nu alleen de realisatie nog.....

Labels: , ,

maandag 23 april 2007

De convector

De convector ligt voor het raam in de verhoogde vloer. De convector werk anders dan een normale convector in die zin dat de koude lucht onder de vloer door aangevoerd wordt en dat de warme lucht horizontaal langs het raam geleid wordt in plaats van vertikaal.


Conventionele convector (klik voor uitvergroting)





Deze convector (klik voor uitvergroting)


Convector in de verhoogde vloer met roosters voor de kleine loungebank


De convector laat ook warme lucht opstijgen door de achterwand van de kleine loungebank en zorgt ervoor dat de bank warm wordt en stralingswarme afgeeft. Hiervoor zijn er roosters in de vloer gemaakt onder de bank.


Rooster in de vloer en boven in de bank


Luchtverdeelsysteem in de achterwand van de kleine loungebank


Aan de buitenkant kun je de uitstroomroosters zien zitten

De convector is tweedehands via marktplaats gekocht

Labels: , , ,

eXTReMe Tracker